การปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครองโดยคณะราษฎรในปี พ.ศ ๒๔๗๕ (๒๔ มิ.ย. ๒๔๗๕) จากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ได้มีการจัดตั้งกระทรวงกลาโหมซึ่งเป็นกระทรวงป้องกันอาณาจักร ตาม ประกาศจัดระเบียบป้องกันอาณาจักร ดังข้อความใน วรรคแรก
“พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการดำรัสเหนือเกล้าฯ สั่งว่า ตามที่สภาผู้แทนราษฎรได้ประชุมปรึกษาลงมติเห็นพร้อมกันว่ารูปโครงการณ์ของกระทรวงกลาโหมซึ่งเป็นกระทรวงการป้องกันอาณาจักร มีทั้งทหารบกและทหารเรือ ดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้ยังไม่เหมาะ ควรเปลี่ยนแปลงใหม่นั้น ทรงพระราชดำริเห็นพ้องด้วย ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนรูปโครงกระทรวงกลาโหมตามมติของสภาราษฎร”
โดยได้กำหนดโครงสร้างของกระทรวงกลาโหมดังนี้
๑. กระทรวงกลาโหมคงเป็นกระทรวงที่มีเจ้ากระทรวงเป็นชั้นเสนาบดีตามเดิม และมีปลัดทูลฉลองเป็นผู้ช่วย
๒. กระทรวงกลาโหมแบ่งกิจการออกเป็น 3 ส่วน
๒.๑ กองบังคับการกระทรวงกลาโหม
๒.๒ กองทัพบก
๒.๓ กรมทหารเรือ
หลังจากนั้นได้มีการกำหนดให้มี “สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี” ขึ้นเป็นครั้งแรกตาม พระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๔๗๖ ตามความในมาตรา ๔ และ มาตรา ๕
มาตรา ๔ กระทรวงกลาโหมแบ่งราชการดั่งนี้
๑. สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
๒. สำนักงานปลัดกระทรวง
๓. กองทัพบก
๔. กองทัพเรือ
มาตรา ๕ สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีมีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมือง มีเลขานุการรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อรัฐมนตรี มีผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีฝ่ายทหารบก และผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีฝ่ายทหารเรือ
พระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๔๗๗ ได้มีการจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักรใหม่ให้มั่นคงยิ่งขึ้นรวมทั้งในส่วนของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี ตามความในมาตรา ๔ มาตรา ๕ และ มาตรา ๖
มาตรา ๔ กระทรวงกลาโหมเป็นกระทรวงป้องกันราชอาณาจักร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงดำรงตำแหน่งเป็นจอมทัพสยาม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้บัญชารับผิดชอบดำเนินการ
มาตรา ๕ กระทรวงกลาโหมแบ่งราชการดังนี้
๑. สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
๒. สำนักงานปลัดกระทรวง
๓. กองทัพบก
๔. กองทัพเรือ
มาตรา ๖ สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีเลขานุการรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชา มีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมือง
พระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๗๗ ได้ยกเลิก พระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๔๗๗ และได้กำหนดการจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหมใหม่ในส่วนของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี ตามความในมาตรา ๔ และ มาตรา ๕
มาตรา ๔ กระทรวงกลาโหมมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบดำเนินการและแบ่งหน้าที่ราชการ ดังนี้
๑. สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
๒. สำนักงานปลัดกระทรวง
๓. กองทัพบก
๔. กองทัพเรือ
๕. กองทัพอากาศ
มาตรา ๕ สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีเลขานุการรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชามีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมือง
พระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๔๙๑ ได้ยกเลิก พระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๗๗ และได้กำหนดการจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหมในส่วนของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี ตามความในมาตรา ๖ และ มาตรา ๗
มาตรา ๖  หน้าที่ราชการในกระทรวงกลาโหม แยกเป็น
๑. สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
๒. สำนักงานปลัดกระทรวง
๓. กรมเสนาธิการกลาโหม
๔. กรมรักษาดินแดน
๕. กองทัพบก
๖. กองทัพเรือ
๗. กองทัพอากาศ
มาตรา ๗ สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมืองมีเลขานุการรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชาและรับผิดชอบขึ้นตรงต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
พระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๕๐๐ ได้มีการเปลี่ยนแปลงการแบ่งส่วนราชการกระทรวงกลาโหมในส่วนของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี ตามความในมาตรา ๑๐ และมาตรา ๑๑
มาตรา ๑๐ ให้แบ่งส่วนราชการกระทรวงกลาโหม ดังนี้
๑. สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
๒. สำนักงานปลัดกระทรวง
๓. กรมเสนาธิการกลาโหม
๔. กองทัพบก
๕. กองทัพเรือ
๖. กองทัพอากาศ
มาตรา ๑๑ สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมือง มีเลขานุการรัฐมนตรีเป็นผู้บัญชารับผิดชอบ
สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีได้แบ่งส่วนราชการตาม พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี และสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๐๒ ตามความในมาตรา ๓ มาตรา ๔ และ มาตรา ๕
มาตรา ๓ ให้แบ่งส่วนราชการสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีดังนี้
๑. แผนกการเมือง
๒. แผนกตรวจสอบเรื่องราวและความเห็น
มาตรา ๔ แผนกการเมือง มีหน้าที่ราชการทางการเมืองที่เกี่ยวกับกระทรวงกลาโหม มีหัวหน้าแผนกการเมืองเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
มาตรา ๕ แผนกตรวจสอบเรื่องราวและความเห็น มีหน้าที่เกี่ยวกับการตรวจสอบเรื่องราวและความเห็น การสารบรรณ การเงิน และการพลาธิการของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีหัวหน้าแผนกตรวจสอบเรื่องราวและความเห็นเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
พระราชบัญญัติ จัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๐๓ มีการแก้ไขในการแบ่งส่วนราชการกระทรวงกลาโหมในส่วนของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีการแก้ไขในส่วนที่เกี่ยวของกับสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี ตามความในมาตรา ๘ และ มาตรา ๙
มาตรา ๘ กระทรวงกลาโหมมีส่วนราชการ ดังนี้
๑. สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
๒. สำนักงานปลัดกระทรวง
๓. กองบัญชาการทหารสูงสุด
มาตรา ๙ สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมือง มีเลขานุการรัฐมนตรีเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ มีการจัดระเบียบราชการของกระทรวงที่เกี่ยงข้องกับสำนักเลขานุการรัฐมนตรี ตามความในมาตรา ๑ มาตรา ๒๒ และมาตร ๔๓
มาตรา ๑๘ ให้จัดระเบียบราชการของกระทรวงดังนี้
๑. สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี
๒. สำนักงานปลัดกระทรวง
๓. กรม หรือส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่น เว้นแต่บางกระทรวงเห็นว่าไม่มีความจำเป็นจะไม่แยกส่วนราชการตั้งขึ้นเป็นกรมก็ได้
ให้ส่วนราชการตาม ๒. และส่วนราชการที่เรียกชื่ออย่างอื่นตาม ๓. มีฐานะเป็นกรม
มาตรา ๒๒ สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมือง มีเลขานุการรัฐมนตรีซึ่งเป็นข้าราชการการเมืองเป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการ และรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีขึ้นตรงต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวง และจะให้มีผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีซึ่งเป็นข้าราชการการเมืองคนหนึ่งหรือหลายคนเป็นผู้ช่วยสั่งหรือปฏิบัติราชการแทนเลขานุการรัฐมนตรีก็ได้
มาตรา ๔๓ ในกรณีที่ไม่มีผู้ดำรงตำแหน่งเลขานุการรัฐมนตรี หรือมีแต่ไม่อาจปฏิบัติราชการได้ ให้ผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีเป็นผู้รักษาราชการแทน ถ้ามีผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีหลายคน ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมอบหมายให้ผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรีคนใดคนหนึ่งเป็นผู้รักษาราชการแทน ถ้าไม่มีผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรี ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแต่งตั้งข้าราชการในกระทรวงคนหนึ่งเป็นผู้รักษาราชการแทน
คำสั่งกระทรวงกลาโหม (เฉพาะ) ที่ 155/43 เรื่องแก้ไขอัตราเจ้าหน้าที่กลาโหม (ส่วนกลาง) ในส่วนที่สำคัญ
๔. เลขานุการรัฐมนตรี และผู้ช่วยเลขานุการรัฐมนตรี มีจำนวนเท่าใดให้เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรี
๕. ตำแหน่งเลขานุการรัฐมนตรี เทียบตำแหน่งชั้นแม่ทัพภาค
๗. หัวหน้าสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี มีหน้าที่รับผิดชอบควบคุมการปฏิบัติราชการประจำของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี และกำกับ ดูแล เร่งรัด ติดตามผลการปฏิบัติราชการของส่วนราชการในสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี และเป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการในสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี รองจากเลขานุการรัฐมนตรี
พระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๕๑ ได้มีการแบ่งส่วนราชการจาก สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีเป็นสำนักงานรัฐมนตรี ตามความใน หมวด ๒ มาตรา ๑๐ มาตรา ๑๑ มาตรา ๑๒ และบทเฉพาะกาล มาตรา ๔๙
มาตรา ๑๐ กระทรวงกลาโหมมีส่วนราชการ ดังต่อไปนี้
๑. สำนักงานรัฐมนตรี
๒. สำนักงานปลัดกระทรวง
๓. กรมราชองครักษ์
๔. กองทัพไทย
มาตรา ๑๑ สำนักงานรัฐมนตรีมีหน้าที่เกี่ยวกับราชการทางการเมือง เพื่อสนับสนุนภารกิจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหรือรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม  และการประสานนโยบายระหว่างกระทรวง มีเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบเว้นแต่สำนักงานจเรทหารทั่วไปในสำนักงานรัฐมนตรีให้อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
มาตรา ๑๒ ให้จเรทหารทั่วไปมีหน้าที่ตรวจสอบการปฏิบัติราชการของกระทรวงกลาโหมหรือตรวจสอบการปฏิบัติราชการอื่นใดตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมมอบหมาย และรายงานผลการตรวจสอบต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ให้มีสำนักงานจเรทหารทั่วไปในสำนักงานรัฐมนตรี เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของจเรทหารทั่วไป โดยมีหัวหน้าสำนักงานจเรทหารทั่วไปเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบภายใต้การกำกับดูแลของจเรทหารทั่วไป
บทเฉพาะกาล
มาตรา ๔๙ ให้โอนบรรดากิจการ อำนาจหน้าที่ ทรัพย์สิน เงินงบประมาณ หนี้ สิทธิ ภาระผูกพัน ข้าราชการ ลูกจ้าง พนักงานราชการ และอัตรากำลังพลของสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรีกระทรวงกลาโหม ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ.๒๕๐๓ ไปเป็นของสำนักงานรัฐมนตรี กระทรวงกลาโหม ตามพระราชบัญญัตินี้
พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการ สำนักงานรัฐมนตรีและสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๕๒ ได้มีการแบ่งส่วนราชการสำนักงานรัฐมนตรี ตามความใน มาตรา ๓ มาตรา ๔ และ มาตรา ๕
มาตรา ๓ ให้แบ่งส่วนราชการสำนักงานรัฐมนตรี ดังต่อไปนี้
๑. กองกลาง
๒. กองการเมือง
๓. สำนักงานจเรทหารทั่วไป
มาตรา ๔ กองกลาง มีหน้าที่เกี่ยวกับงานด้านกำลังพล การสนับสนุนงานทางธุรการ และปฏิบัติงานอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย มีผู้อำนวยการกองกลางเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
มาตรา ๕ กองการเมือง มีหน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินการเกี่ยวกับราชการทางการเมืองเพื่อสนับสนุนภารกิจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหรือรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหมและการประสานนโยบายระหว่างกระทรวง มีผู้อำนวยการกองการเมืองเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการ สำนักงานรัฐมนตรีและสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐ มีการแบ่งส่วนราชการภายในสำนักงานรัฐมนตรี เพิ่มเติม ตามความในมาตรา ๓ มาตรา ๔ มาตรา ๕ มาตรา ๖/๑ และ มาตรา ๖/๒
มาตรา ๓ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น (๔) และ (๕) ของมาตรา ๓ แห่งพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการสำนักงานรัฐมนตรีและสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๕๒
"(๔) กองเลขานุการ
(๕) ศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์ กระทรวงกลาโหม"
มาตรา ๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๔ และมาตรา ๕ แห่งพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการสำนักงานรัฐมนตรีและสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม พ.ศ.๒๕๕๒ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
"มาตรา ๔ กองกลาง มีหน้าที่เกี่ยวกับงานด้านกำลังพล งานสารบรรณ งานธุรการ งานส่งกำลัง และงานสนับสนุนและบริการ รวมทั้งปฏิบัติงานอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย มีผู้อำนวยการกองกลางเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
มาตรา ๕ กองการเมือง มีหน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินงานราชการทางการเมืองและการประสานนโยบายระหว่างกระทรวงเพื่อสนับสนุนภารกิจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม ผู้ประสานงานคณะรัฐมนตรีและรัฐสภา และผู้ดำรงตำแหน่งอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย การวางแผน การอำนวยการ และการประสานงานเกี่ยวกับการเชื่อมโยงระบบเครือข่ายประสานงานด้านการเมือง รวมทั้งการพัฒนาระบบงานสารสนเทศภายในสำนักงานรัฐมนตรี มีผู้อำนวยการกองการเมืองเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ"
มาตรา ๕ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๖/๑ และมาตรา ๖/๒ แฟนพ่อราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการและกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการสำนักงานรัฐมนตรีและสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๕๒
"มาตรา ๖/๑ กองเลขานุการ มีหน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินการด้านงานเลขานุการและการประสานงานด้านพิธีการ การประชุม การจัดทำคำขวัญ สาร คำปราศรัย เอกสาร การรับรองคณะบุคคลทั่วไป รวมทั้งการเผยแพร่ภารกิจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม และผู้ดำรงตำแหน่งอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย มีผู้อำนวยการกองเลขานุการเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
มาตรา ๖/๒ ศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์ กระทรวงกลาโหม มีหน้าที่เกี่ยวกับการวางแผน การอำนวยการ การประสานงาน และการดำเนินงานเกี่ยวกับเรื่องร้องเรียนร้องทุกข์ทั้งปวงของกระทรวงกลาโหมให้สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาล มีหัวหน้าศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์กระทรวงกลาโหม เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ"

 

สำนักงานรัฐมนตรี กระทรวงกลาโหม
ที่ตั้ง : ภายในศาลาว่าการกลาโหม ถนนสนามไชย
แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐
สถิติผู้เข้าชม